خانه / آموزش آنلاین / مدیر فنی بند ب / شناخت صنعت گردشگری / آشنایی با صنعت توریسم و سازمان‌های وابسته (مفاهیم اولیه)

آشنایی با صنعت توریسم و سازمان‌های وابسته (مفاهیم اولیه)

آژانس مسافرتی

  • مقدمه

توریسم یا گردشگری به‌عنوان یکی از پرکاربردترین و درآمدزاترین صنایع در بین تمام جهان شناخته می‌شود. به‌طوری‌که در بسیاری از کشورهایی که این صنعت در آن‌ها رونق فراوان دارد، به‌عنوان یکی از منابع درآمدی بودجه کشور به‌حساب می‌آید. به‎همین جهت امروزه با گسترش روزافزون مراودات در تمامی سطوح جامعه بشری، نیاز به سفر و گردشگری با اهداف مختلف بیش‌ازپیش احساس می‌شود. به‎همین منظور در اینجا ابتدا به بیان مفاهیم اولیه در ارتباط با این صنعت اشاره و سپس سازمان‌های مهم مرتبط با این صنعت معرفی می‌گردند.

 سفر و مسافر و تعاریف مربوط به آن

سفر یعنی حرکت از یک مبدا خاص و رسیدن به مقصد موردنظر. بنابراین فردی که مثلا از محل سکونت یا محل کار خود به سمت مقصدی از پیش تعیین شده حرکت می‌کند مسافر است و به همین دلیل عمدتا افرادی را که برای رسیدن به مقصد از وسایل نقلیه عمومی یا شخصی استفاده می‌کنند مسافر می‌نامیم و تردد در مسیرهای درون‌شهری بخصوص در کلان‌شهرها را سفرهای درون‌شهری می‌گویند. البته باید در نظر داشت که این تعاریف با مفهوم گردشگری کاملا متفاوت است، به این معنا که هر مسافری الزاما گردشگر محسوب نمی‌شود ولی هر گردشگری لزوما مسافر تلقی می‌گردد.

گردشگر بر اساس آخرین تعریف سازمان جهانی گردشگری به فردی اطلاق می‌گردد که حداقل یک‌شب و حداکثر به‎مدت معینی که در برنامه سفر تعیین گردیده در مقصد یا مقاصد موردنظر اقامت داشته یاشد (بیتوته نماید). البته باید در نظر داشت که این تعریف سفرهای گردشی یک‌روزه را که برای بازدید از مناظر طبیعی یا جاذبه‌های گردشگری انجام می‌شود دربر نمی‌گیرد.

  • تاریخچه

تاریخچه سفر به‌نوعی به زمانی بازمی‌گردد که انسان نخستین بنا به دلایل مختلف اقلیمی و یا یافتن سرپناه مناسب‌تر، آذوقه و مایحتاج اولیه از نقطه‌ای به نقطه‌ای دیگر در این کره خاکی کوچ می‌کرده است. به‌مرور و با اختراع چرخ به‌عنوان ابزاری برای حرکت بهتر و سریع‌تر، شتاب این جابجایی‌ها بیشتر شد و تا امروزه که باوجود انواع وسایل نقلیه و سهولت در انجام سفر، مقوله سفر و گردشگری معنا و مفهوم کاملا متفاوتی پیدا کرده است.

  • گردشگری و اشکال مختلف آن

ازآن‎جاکه امروزه افراد بنا به دلایل متفاوت سفر می‌کنند، لاجرم گردشگری ابعاد مختلفی به‎خود گرفته که در اینجا به‌طور اجمالی به مهم‌ترین این موارد اشاره می‌گردد:

  • سیاحتی و یا سیاحتی – زیارتی (رایج‌ترین شکل گردشگری در جوامع بشری)
  • تجاری
  • طبیعت‌گردی
  • اداری – ماموریتی
  • علمی – تحقیقاتی – آموزشی
  • ماجراجویانه
  • سلامت
  • ورزشی
  • بوم‎گردی، گردشگری غذا و انواع اشکال فانتزی گردشگری که گردشگر علاوه بر تفریح در فرآیند ساخت یا تهیه صنعت یا هنر خاصی مشارکت می‌کند.

 

  • سازمان‌های مرتبط با صنعت توریسم

الف- سازمان جهانی گردشگری (World Tourism Organization)

بالاترین و اصلی‌ترین سازمان در این ارتباط سازمان جهانی گردشگری است که وابسته به سازمان ملل متحد بوده و مقر آن در شهر مادرید قرار دارد.

سازمان جهانی گردشگریبا گسترش وسایل حمل‌ونقل اعم از زمینی، ریلی، هوایی و دریایی در اوایل قرن بیستم سازمانی تحت عنوان “اتحادیه بین‌المللی سازمان رسمی تبلیغات گردشگری” در سال ۱۹۲۵ در شهر لاهه تاسیس گردید. این اتحادیه بعد از جنگ جهانی دوم با عنوان “اتحادیه بین‌المللی سازمان‌های گردشگری International Union of Official Tourism Organizations (IUOTO)” به فعالیت خود ادامه داد و در سال ۱۹۷۵ با عنوان “سازمان جهانی گردشگری World Tourism Organization (WTO)” اولین جلسه عمومی خود را در شهر مادرید تشکیل داد و از سال ۱۹۷۶ زیر نظر سازمان ملل قرار گرفت. از آن‎جایی که سازمان دیگری با همین علامت اختصاری (WTO) یعنی “سازمان تجارت جهانی (World Trade Organization)” در زمره سازمان‌های تحت نظارت سازمان ملل متحد قرار داشت، برای جلوگیری از تداخل علائم اختصاری این دو نهاد تحت نظر سازمان ملل متحد، سازمان جهانی گردشگری با علامت اختصاری UNWTO (United Nations World Tourism Organization) شناخته می‌شود.

در حال حاضر ۱۵۸ کشور، ۶ عضو وابسته  و ۵۰۰ نمایندگی از بخش‌های خصوصی، مؤسسات آموزشی، انجمن‌های جهانگردی در عضویت این سازمان قرار دارند.

وظایف سازمان جهانی گردشگری

۱- این سازمان موظف به اجرای اهداف توسعه هزاره، کاهش فقر و گسترش توسعه پایدار است.

۲- وظیفه اصلی این سازمان سیاست گذاری در حوزه گردشگری بین‌المللی است و در مباحث فنون مرتبط با گردشگری نیز فعالیت می‌کند

سازمان جهانی گردشگری همچنین به‌وسیله متقاعد کردن کشورهای عضو از طریق معرفی گردشگران، حداکثر سود اقتصادی که گردشگران می‌توانند با خود به همراه بیاورند و تاثیرات اجتماعی و فرهنگی ناشی از توسعه گردشگری و همچنین کاهش تاثیرات زیست ‌محیطی و تاثیرات منفی اجتماعی آن‌ها، برای اجرایی شدن قوانین جهانی اخلاق حرفه‌ای در گردشگری تلاش می‌کند.

سازمان جهانی گردشگری آمار و ارقام و تحقیقات بازار گردشگری را نیز انجام می‌دهد. این تحقیقات در دنیای گردشگری بسیار اهمیت دارد. به‎همین سبب، تحقیقات و پژوهش‌های این سازمان به‎همراه استانداردهای بین‌المللی برای اندازه‌گیری تاثیرات گردشگری در اقتصاد ملی و پیش‌بینی روند آتی توسعه آن در دسترس دولت‌ها و پژوهشگران قرار می‌گیرد. این سازمان تلاش می‌کند از طریق کمک به حذف ویزا و بوروکراسی وقت‌گیر حکومتی و ایجاد یک استاندارد کلی صدور گذرنامه و روادید باعث تسهیل سفر و گردشگری شود.

اهداف سازمان جهانی گردشگری

یکی از برنامه‌هایی که این سازمان ملزم به انجام آن شده، رسیدن به اهداف «توسعه هزاره» است. این هدف‌ها که شامل ۸ مورد می‌شود در سال ۲۰۰۰ میلادی در سازمان ملل بر روی آن توافق گردید.

این اهداف موارد زیر را شامل می‌گردد:

۱- ریشه کنی فقر

۲- تأمین آموزش ابتدائی در سطح جهانی

۳- برابری جنسیتی و توانمند سازی زنان

۴- کاهش مرگ‌ومیر اطفال

۵- بهبود وضعیت مادران

۶- مبارزه با ایدز، مالاریا و سایر بیماری‌ها

۷- تضمین پایداری محیط زیست

۸- مشارکت جهانی برای توسعه

 ب- سازمان ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری

 ICHTO (Iran Cultural Heritage, Handicrafts, Tourism Organization)

سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگريصنعت گردشگري در ايران از نيم قرن پيش به اين طرف به‌منظور شناساندن مفاخر و تمدن ايران رسما شكل گرفت و براي اولين بار از سال ۱۳۱۴ اداره‌ای در وزارت داخله (وزارت كشور) به نام «اداره سياحان خارجي و تبليغات» تأسيس شد كه فعاليت آن محدود به چاپ نشريات و كتابچه‌های راهنمای گردشگري ايران بود. بعد از شهريور ۱۳۲۰، اداره مذكور جاي خود را به «شوراي عالي جهانگردي» داد كه زیر نظر وزارت كشور بود و در نهايت در سال ۱۳۴۲ هيات وزيران تاسيس «سازمان جلب سياحان» را تصويب و اين سازمان رسما كار خود را آغاز كرد.

در سال ۱۳۵۳ با الحاق سازمان جلب سياحان در وزارت اطلاعات اين وزارتخانه به‌عنوان «وزارت اطلاعات و جهانگردي» تغيير نام يافت.

با پيروزي انقلاب اسلامي در سال ۱۳۵۷ «وزارت ارشاد اسلامي» از ادغام وزارت‎خانه‌هاي «اطلاعات و جهانگردي» و «فرهنگ و هنر» تشكيل شد و تمامی وظايف مربوط به امور سياحتي، زيارتي، ایرانگردی و جهانگردي در قالب معاونت امور سياحتي و زيارتي در اين وزارتخانه سازمان‌دهی شد. سپس به‌موجب مصوبه شوراي عالي اداري تمامی وظايف و ماموريت‌هاي معاونت امور سياحتي و زيارتي در وزارت ارشاد به ‌«سازمان ایران‌گردی و جهانگردي» منتقل شد تا در قالب سازمان به فعاليت خود ادامه دهد.

 تشکيل سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري

با تصويب شوراي عالي اداري در يک‎صدوسي امين جلسه مورخ ۱۶/۱/۸۵ به‌منظور تقويت و توسعه صنايع ­دستي کشور و ايجاد هماهنگي با سیاست‌های توسعه صنعت گردشگري، سازمان صنايع ­دستي ايران با تمام وظايف، اختيارات، مسئولیت‌های قانوني، دارایی‌ها، تعهدات، اعتبارات، امکانات و نيروي انساني از وزارت صنايع و معادن منفک و در سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري ادغام و به «سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري» تغيير نام يافت.

  • سایر سازمان‌های مرتبط با صنعت گردشگری

ازآن‎جایی که اصلی‌ترین و ابتدایی‎ترین عامل برای انجام سفر، حمل‌ونقل و وسیله سفر است، سازمان‌های مرتبط با صنعت حمل‌ونقل از مهم‌ترین سازمان‌ها در این رابطه محسوب می‌شوند. با توجه به گسترش روزافزون صنعت هوانوردی، خصوصا در سفرهای بین‌المللی، ازآن‎جاکه امکان حمل‌ونقل زمینی و ریلی بین کشورها یا مقدور نیست یا به علت یعد مسافت و طولانی بودن زمان مسافرت، سفر با این وسایل نقلیه خسته کننده و تا حدودی غیرمنطقی به نظر می‌رسد، در اینجا فقط به مهم‌ترین سازمان‌های مرتبط با صنعت حمل‌ونقل هوایی اشاره می‌گردد.

 ۱٫ سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری ICAO (International Civil Aviation Organization)

این سازمان به‌منظور رفع موانع و وضع مقرراتی که حاکم بر فعالیت‌های هواپیمایی کشورهای دارای هواپیما در سال ۱۹۲۴ بر اساس پیمانی که در هفتم دسامبر این سال در شهر شیکاگو (که به آن پیمان شیکاگو می‌گویند) توسط این کشورها به امضاء رسید، تشکیل گردید.

هدف این سازمان استاندارد کردن روش‌ها و تسهیلات مسافرت بین‌المللی بین کشورهای عضو این پیمان است. این سازمان حوزه فعالیت پروازهای داخلی یک کشور یا پرواز بین دو کشوری که تحت حاکمیت یک دولت اداره می‌شوند را در بر نمی‌گیرد. این سازمان در سال ۱۹۴۷ به‌عنوان یکی از سازمان‌های تخصصی به تابعیت سازمان ملل متحد درآمد و در حال حاضر ۱۸۴ عضو دارد. ایران به‌عنوان پنجاه و ششمین عضو در آوریل سال ۱۹۵۰ به عضویت این سازمان درآمد.

 ۲٫ سازمان هواپیمایی کشوری CAO (Civil Aviation Organization)

سازمان هواپیمایی کشوریدر سال ۱۳۲۱ کمیسیونی از طرف دولت وقت مامور مطالعه جهت تاسیس این سازمان گردید و بر اساس تصمیمات اتخاذ شده از طرف این کمیسیون، اقدامات جدی برای تشکیل این سازمان صورت پذیرفت و سرانجام در خرداد ماه ۱۳۲۵ هیات وزیران تاسیس این سازمان را تصویب کرد و اداره کل هواپیمایی کشوری در ۲۸ تیر ماه ۱۳۲۸ رسما شروع به‎کار کرد.

 

۳٫ انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی IATA (International Air Transport Association)

International-Air-Transport-Associationاین سازمان در سال ۱۹۴۵ توسط تعدادی از شرکت‌های هوایی تاسیس گردید تا به حل مسایلی که بر اثر گسترش سریع حمل‌ونقل هوایی در پایان جنگ دوم جهانی به‌وجود آمده بود بپردازد. یاتا سازمانی غیردولتی، غیر انحصاری، غیر سیاسی و آزاد است که عضویت داوطلبانه در آن برای تمامی شرکت‎هایی که طبق اجازه دولت متبوع خود که عضو ایکائو می‌باشند و مجاز به برقراری پروازهای برنامه‌ای هستند امکان‌پذیر است. یاتا به‌منزله مجلس نمایندگان شرکت‌ها و نماینده این شرکت‌ها در سازمان‌های بین‌المللی محسوب می‌گردد.

 

نوشته شده توسط آقای ابوالقاسم حقیری مدیر فنی بند ب آژانس نوروز گشت

درباره سعید سویزی

مدیر محتوای وبسایت آکادمی فرانگر

بیشتر بخوانید

آژانس-مسافرتی

آشنایی با انواع آژانس‎های مسافرتی و کارکرد آن‎ها

آژانس‌های مسافرتی در کل بر اساس این‎که مجوزهای خود را از کدام سازمان دریافت کرده …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *