اعتماد به نفس

عزت نفس

در این مقاله سعی بر آن شده است که درباره‌ی عزت‌ نفس و قبل از آن درباره‌ی اعتماد به‌ نفس، اهمیت آن و راه‌های ایجاد و حفظ اعتمادبه‌نفس صحبت کنیم که این دو مقوله باهم یکی و یا اشتباه گرفته نشود. ازاین‌رو برای فهم و درک بیشتر از این دو موضوع مهم، اصلی و اساسی در زندگی، ابتدا مفهوم اعتمادبه‌نفس را بازخواهیم کرد که اعتماد به‌ نفس چیست؟ راه‌های ایجاد و حفظ اعتماد به‌ نفس چیست؟ فواید و اثرات اعتمادبه‌نفس در زندگی شما چیست؟ و کمبود و یا نبود اعتمادبه‌نفس در زندگی شما چه عواقب و تبعاتی را به دنبال خواهد داشت؟ همه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی این سؤال‌ها به همراه ده‌ها سؤال دیگر در این زمینه در ادامه مطلب پاسخ خواهیم داد.

ابتدا برای اینکه تعریفی خاص و مشخص از اعتمادبه‌نفس و عزت‌نفس در ذهن داشته باشید تا تفاوت این دو را متوجه شوید و فهم این مقاله برای شما سهل شود تعاریفی از عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس ارائه خواهیم‌کرد و سپس مقوله‌ی اعتمادبه‌نفس را به‌تفصیل خواهیم گفت.

تعریف عزت‌ نفس

کوپر اسمیت از نام‌ آشنایان و مشاهیر روانشناسی در تعریف عزت‌ نفس بیان می‌کند که عزت‌ نفس عبارت است از یک قضاوت شخصی درباره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی باارزش بودن یا بی‌ارزش بودن، قبول یا عدم قبول خود که در نگرش فرد متظاهر می‌شود.

راجرز دیگر فرد نام‌آشنا در روانشناسی، عزت‌ نفس را این‌چنین تعریف می‌کند که عزت‌نفس عبارت است از ارزیابی مداوم شخص از ارزشمندی خویشتن خود و یا نوعی قضاوت نسبت به ارزشمندی وجود خود.

پس از تعاریف عزت‌ نفس این‌چنین برمی‌آید که عزت‌ نفس نوعی ارزشمند دیدن خود و ارزش قائل شدن برای خود، به خود اعتماد داشتن و تصویر ذهنی مثبت و باارزشی را از خود داشتن است، این‌گونه که ما خود را چگونه می‌بینیم؟ چگونه قضاوت می‌کنیم؟ و ارزیابی ما از خودمان چگونه است؟

حال که با تعریف عزت‌ نفس آشنا شدیم به سراغ مفهوم اعتماد به‌ نفس می‌رویم.

اعتماد به‌ نفس

دکتر دی انجلیس در تعریف اعتماد به‌ نفس می‌گوید:

اعتماد به‌ نفس واقعی آن است که روی آگاهی‌ها و توانایی‌های ما نیز اثر بگذارد. اعتماد به‌ نفس واقعی هیچ‌گونه ارتباطی با آنچه در زندگی بیرونی شما اتفاق می‌افتد، ندارد. اعتماد به‌ نفس واقعی زاییده شغل شما نیست. اعتماد به‌ نفس راستین نتیجه باور قلبی و درونی شما به توانایی‌ها و قابلیت‌های شما است. این باور که هر کاری را که بخواهید، می‌توانید انجام دهید.

با توجه به تعریف نقل‌شده و تعاریفی که به‌صورت کلی از اعتماد به‌ نفس وجود دارد، اعتماد به‌ نفس عبارت است از خودباوری و ایمان و اعتقاد داشتن به توانایی‌ها و قابلیت‌های خود.

خانم دکتر باربارا دی انجلیس در مقدمه کتاب خود تحت عنوان “اعتماد به‌ نفس دستیابی به آن و زندگی با آن” که در این مقاله سعی شده تا بخش‌ها و نکات مهمی از کتاب فاخر و ارزشمند ایشان را نقل و از مطالبشان در این زمینه استفاده کنیم، اذعان می‌کند که از عدم اعتمادبه‌نفس رنج می‌برده و نبود اعتماد به‌ نفس در زندگی او موجب وحشت و ترس درونی در وی شده است و تا سی‌سالگی به‎همین دلیل نتوانسته حرفه‌ای را برای خود داشته باشد. اما چه می‌شود که این‌چنین تغییر و تحول می‌کند؟ راز به دست آوردن این اعتماد به‌ نفس بالا در چیست؟ چگونه می‌تواند خود را متحول و دگرگون سازد؟

اینک با بررسی و نقل بخش‌های مهم کتابش در این مقاله، هم خانم دکتر دی انجلیس را به‌عنوان فردی که از بی‌اعتماد به نفسی رنج می‌برده و به اعتماد به‌ نفس بالایی رسیده و در این زمینه موفق به نوشتن کتاب شده، معرفی می‌کنیم , هم از نظرات و راهنمایی‌هایش که در کتابش نوشته است استفاده می‌کنیم و بهره خواهیم جست.

در مقدمه کتاب اعتماد به‌ نفس و دستیابی به آن و زندگی با آن باربارا دی انجلیس درباره‌ی اعتماد به‌ نفس چنین می‌گوید:

چنانچه طبیعت واقعی و ماهیت حقیقت اعتماد به‌ نفس را بشناسید و خوب درک کنید قادر خواهید بود، منبع عظیم و بی‌کران نیرو و اقتدار درونی در خود را فعال کنید و به زندگی خود معنا و مفهوم و صلح و آرامش ارامش ببخشید که قبلا هرگز تصور آن را هم نمی‌کردید.

اعتماد به نفس

برای درک و فهم بهتر و بیشتر اعتماد به‌ نفس اینک بخش‌های مهمی از کتاب را نقل خواهیم کرد:

  1. هنگامی‌که اعتماد به‌ نفس و خودباوری خود را بر اساس آنکه و آنچه به‌راستی هستید و بر اساس موفقیت‌ها و دست‌یابی‌ها و یا شکست‌ها و ناکامی‌های خود بنا می‌کنیدT چیزی را در خود خلق می‌نمایید که هیچ‌کس یارای گرفتنش از شما نیست.
  2. نقطه‌ای که در آن از تعقیب رویاهایتان چشم‌پوشی می‌کنید همان نقطه‌ای است که اعتماد به‌ نفس شما در آنان آسیب‌دیده و مختل شده است و به عبارت دیگر این همان نقطه‌ای است که در آن به خودتان اعتماد کافی ندارید.
  3. زمانی‌که ذهنتان به شما می‌گوید فکر نکنم بتوانم موفق شوم درواقع دارید به خودتان می‌گویید به خودم اعتماد کافی ندارم که بتوانم مطالعه کنم، یاد بگیرم، بیاموزم و هر آنچه برای تحقق رویاهایم لازم دارم، انجام دهم. هر چه به خواست و اراده خودتان اعتماد بیشتری داشته باشید، اعتماد به‌ نفس زیادتری در خود احساس خواهید کرد.
  4. داشتن اعتماد به‌ نفس و خودباوری نیز اساسا به این معناست به خودتان اعتماد داشته باشید که می‌توانید ترس‌های خود را کنار بگذارید و تسلیم نشوید.
  5. چنانچه می‌خواهید موفق باشید باید کاری صورت دهید و اشتباه‌های زیادی مرتکب شوید، هر کس موفق شده و به‌جایی رسیده که از آن خوشحال است می‌بایست روزی جایی را که بوده نیز تحمل می‌کرده.
  6. چنانچه بخواهید صبر کنید تا اعتماد به‌ نفس کافی برای تعقیب رویاهایتان به دست آورید ممکن است مجبور باشید تا ابد صبر کنید.
  7. هر چه بیشتر منتظر تعقیب رویاهایتان بمانید اعتماد به‌ نفس خود را بیشتر از دست خواهید داد و در عوض بر ترس‌ها و نگرانی‌های شما افزوده خواهد شد.
  8. هنگامی‌که فقط دست‌ به‌ کارهایی می‌زنید که می‌دانید و مطمئن هستید از دستتان برمی‌آید و توان انجامش را دارید، هرگز به اعتماد به‌ نفس واقعی دست نخواهید یافت.
  9. اعتماد به‌ نفس حقیقی این نیست که نترسیم، اعتماد به‌ نفس واقعی آن است که بدانید و مطمئن باشید بااینکه می‌ترسید اما بی‌گمان دست به عمل خواهید زد.
  10. اعتماد به‌ نفس یا خودباوری هرگز با غرور، منیّت و خود بزرگ‌ بینی یکی نیست، اعتماد به‌ نفس به‎این معناست که خودتان را باور کنید، غرور و منیّت آن است که بخواهید به دیگران اثبات کنید از آنان بهتر و برترید.
  11. از آنان که لاف می‌زنند و مدام از خودشان تعریف می‌کنند دوری‌کنید.
  12. می‌توان ظرف فقط چند دقیقه سطح اعتماد به‌ نفس و خودباوری را در خودتان بالا ببرید، حتی در چند ثانیه، فقط کافی است برای رسیدن به یکی از اهدافتان قدمی هرچند ساده و کوچک بردارید. خواهید دید که اعتماد به‌ نفستان فورا بالا خواهد رفت و به‌محض آنکه برای تحقق یکی از رویاهایتان اقدامی نمایید، اعتماد به‌ نفس و خودباوری را در خود تقویت کرده‌اید. زیرا احساس می‌کنید می‌توانید روی خودتان حساب کرده و اعتماد نمایید که کاری از شما برمی‌آید. هر چه قدم‌های بیشتری بردارید احساس بهتری نسبت به خودتان پیدا می‌کنید و می‌فهمید آن‌قدرها هم که فکر ‌می‌کنید، ضعیف نیستید. چون توانسته‌اید عمل کنید، آن‎گاه اعتمادبه‌نفس جدیدی را که به دست می‌‌‌‌‌‌‌‌‌آوریدو کمک‎تان خواهد کرد تا به نتایج بهتری برسید.
  13. به‌رغم اینکه از اعتماد به‌ نفس پایین خود رنج می‌برید و از آن شکایت می‌کنید و به‌ظاهر بسیار مشتاقید که اعتماد به‌ نفس بالایی داشته باشید. اما ناخودآگاه و بی‌آنکه بدانید به برخی مزایای روانی و اجتماعی آن معتاد هستید و نمی‌توانید از این منش و رفتار خود دست‌بردارید. ازاین‌رو، نقش کسی را بازی می‌کنید که اعتماد به‌ نفس چندانی ندارد.
  14. اعتماد به‌ نفس واقعی آن است که در سه زمینه رفتاری احساسی و معنوی احساس اعتماد به‌ نفس داشته باشید، به‌طوری‌که علاوه بر احساس اقتدار شخصی از تعادل و تناسب خوبی نیز در زندگی خود بهره‌مند باشید.
  15. اعتماد و ایمان به این‌که پشتکار خواهید داشت و پیوسته و مداوم به اقدام‌های خود ادامه خواهید داد تا به نتیجه مطلوب و نهایی خود برسید.

ویژگی‌های اعتماد به‌ نفس واقعی

اعتماد به‌ نفس واقعی، رفتاری دارای این چهار ویژگی است که چنانچه یک یا چندین نشانه از علائم و نشانه‌های چهارگانه زیر را از خود بروز می‌دهید باید روی اعتمادبه‌نفس رفتاری خود بیشتر کارکنید.

نداشتن اعتماد به نفس

  1. شروع کردن را به تعویق می‌اندازید.
  2. بیش‌ازحد خود را معطل تجزیه‌وتحلیل و بررسی جوانب کار می‌کنید، بدون آنکه تصمیم مشخص و واضحی بگیرید و خود را متعهد کنید و یا آن‌قدر در تصمیم گرفتن مردد و متزلزل هستید که به‌محض موفق شدن در تصمیم‌گیری دیگر شور و حال و هدفمندی خود را ازدست‌ داده‌اید.
  3. از رویارویی با سستی و مشکل‌های اصلی طفره می‌روید و وقت خود را از روی مسائل و موضوع‌هایی که توجه و رسیدگی زیادی نیز می‌خواهند تلف می‌کنید.
  4. در هنگام بروز سختی‌ها نیاز خود به کمک خارجی را انکار می‌کنید (حال چه در خانه و چه در شغل و کارتان) و به همه می‌گویید هیچ مشکلی ندارید.

اگر دارای یکی یا بیشتر از علائم و نشانه‌های بالا هستید یا به‌طور غریزی حس می‌کنید که به اعتماد به‌ نفس رفتاری بیشتری نیازمندید، می‌توانید توصیه‌های زیر را به کار ببندید:

  • قدم‌های کوچک، خاص و مشخصی را برای رسیدن به هر یک از رویاهایتان تعریف کنید و برای انجام آن‌ها مدت‌زمان خاصی را تعیین کنید.
  • به خاطر داشته باشید مهم‌ترین نکته در رشد و توسعه‌ی اعتماد به‌ نفس رفتاری، عمل کردن است. هر چه بیشتر به خودتان اعتماد داشته باشید از قدم برداشتن باز نخواهید ایستاد، خودباوری‌تان نیز افزایش خواهد یافت.
  • از اسامی کسانی که می‌توانید به هنگام نیاز از آنان تقاضای حمایت کنید فهرستی تهیه کنید.
  • افراد موفق را بیابید و از آن‌ها بیاموزید

چگونه اعتماد به‌ نفس احساسی-عاطفی خود را افزایش دهیم؟

  • اعتماد و ایمان داشتن به این‎که احساسات خود را می‌فهمید درک می‌کنید و با آن‌ها در تماس هستید.
  • اعتماد و ایمان داشتن به این‎که می‌توانید احساسات خود را بیان کنید و آنچه را در درونتان هست بیرون بریزید.
  • اعتماد و ایمان داشتن به قابلیت و توانایی در برقراری ارتباط دوستانه، محبت‌آمیز و بامعنی با سایر انسان‌ها.
  • اعتماد و ایمان داشتن به این‎که چیزهایی ارزشمند و فوق‌العاده‌ای را برای تقدیم کردن به دیگر انسان‌ها دارید.
  • اعتماد و ایمان داشتن به این‎که می‌توانید عشق و درک متقابل، عشق و شور و حرارت را در تمامی موقعیت‌های زندگی خود به خصوص موقعیت‌های دشوار بیایید و از آن بهره بجویید.

علائم و نشانه‌های کمبود یا فقدان اعتماد به‌ نفس احساسی-عاطفی عبارت است از

  • بارها خود را نسبت به احساسات و عواطف‎تان بی‌حس و کرخت می‌کنید و عملا نمی‌دانید به لحاظ احساسی و عاطفی چه بر شما می‌گذرد؟
  • در مورد دیگران و موقعیت‌ها قضاوت می‌کنید، مدام آن‌ها را محاکمه کرده و به فکر منفی و یا به عبارتی منفی‌بافی عادت می‌کنید.
  • احساسات و عواطف خود را سانسور یا ویرایش می‌کنید و صادقانه آن‌ها را به دیگران یا حتی خود ابراز نمی‌کنید.
  • مدام به دنبال خوشحال کردن این‌وآن و گرفتن تایید از دیگران هستید تا حدی که به آن اعتیاد پیدا می‌کنید.
  • منزوی و گوشه‌گیر می‌شوید از دیگران کناره می‌گیرید.

چگونه اعتماد به‌ نفس احساسی-عاطفی را در خود تقویت کنیم

  • اعتماد به‌ نفس احساسی چیزی نیست که آن را در بیرون از خودتان تولید کنید. اعتماد به‌ نفس احساسی را فقط در درون خودتان می‌توانید خلق کنید.
  • هر چه بیشتر با مردم و دیگران ارتباط برقرار کنید و درون خود را محترم شمرده و ارج بگذارید، اعتماد به‌ نفس احساسی زیادتری خواهید داشت و بااقتدار بیشتری با دیگران ارتباط برقرار خواهید کرد.
  • بیاموزید که احساسات خود را شناسایی، ابراز و حل‌وفصل کنید
  • بیاموزید احساستان را به دیگران ابراز کنید
  • به دنبال خلق فرصت‌هایی برای برقراری ارتباط با دیگران باشید.

اعتماد به نفس احساسی-عاطفی

علائم و نشانه‌های فقدان یا کمبود اعتماد به‌ نفس روحی-معنوی عبارت‌اند از

  • سعی دارید در زندگی همه‌چیز را کنترل کنید می‌بایست کنترل همه‌چیز در دست شما باشد چون به خداوند و خلقت او اعتماد ندارید.
  • به لحاظ روحی و عاطفی نیز احساس بی‌قراری و ناآرامی می‌کنید، هیچ‌چیز شما را ژرف و عمیق و خشنود نمی‌کند.
  • به‌سختی می‌توانید ماجراجو باشید و ریسک کنید.

چگونه اعتماد به‌ نفس روحی-معنوی را در خود تقویت کنیم

  • اعتماد و ایمان داشتن به این‎که جهان هستی و موجودات پدیده‌هایی اسرارآمیز و اعجاز گونه‎اند که همواره رو به تحول و تکامل دارند و جریان هستی خودبه‌خود به‌سوی خوبی و کمال پیش می‌رود.
  • اعتماد و ایمان داشتن به این‎که شما نیز انسانی هستید که مظهر، نمود و مخلوق خداوند و روح و هوش برتر یا هر چیز دیگری که آن را مسئول و مبدأ آفرینش و خلقت جهان هستی می‌دانید، هستید.
  • اعتماد و ایمان داشتن به نظم برتر نظام هستی و ایمان به این‎که معنی و مفهوم در آن نهفته است.

اعتماد به‌ نفس روحی-معنوی

دکتر باربارا دی انجلیس در پایان کتاب خود در چهار نکته تحت عنوان سخن آخر درباره کسب اعتماد به‌ نفس و شروع تغییر و تحول مثبت در زندگی به نکات زیر اشاره می‌کند:

  1. بدانید هرگونه فقدان یا کمبود اعتماد به‌ نفس که در خود احساس می‌کنید فقط توهمی بیش نیست، شما مخلوق باشکوه و بی‌کم‌ و کاست خالقی مهربان و صاحب شعور هستید. شما مقتدرتر از آن هستید که فکرش را هم بکنید.
  2. هر چه زیبایی‌های واقعی خود را بیشتر آشکار سازید و موهبت منحصربه‌فرد و بی‌همتای خود را ابراز دارید، هستی و موجودات نیز زندگی شما قرین شور شعور شعف شادمانی و سرور بیشتری خواهد ساخت.
  3. هر چه خودتان را بیشتر دوست داشته باشید و از زندگی خود بیشتر لذت ببرید، خالق خود را نیز ارج نهاده و بزرگی و عظمت خواهید ستود.
  4. بدانید که تمام آنچه بدان نیاز دارید تا بتوانید به رویاهای خود در زندگی جامه عمل بپوشانید هم‌اکنون از آن شماست.

برای رسیدن به اعتماد به‌ نفس نکات و اصولی وجود دارند که این نکات عبارت‌اند از:

خداوند تبارک‌ و تعالی

ایمان و اعتقاد و باور به پروردگار و لطف و حمایت او در زندگانی همواره موجب کسب اعتماد به‌ نفس و دفع نیروهای منفی می‌شود.

در آگاهی زیستن

عبارت است از در آگاهی زندگی کردن، از حس و حال و احوال خود آگاه بودن و در لحظه حال زندگی کردن بعلاوه استفاده از تجربیات گذشته و آینده‌نگری است.

ارزشمندی

برای خود ارزش قائل شدن و احساس شخصیت کردن و خود را محترم شمردن و هرگز خود را تحقیر و تضعیف نکرد.

عدم مقایسه

هیچ‌گاه زندگی خود را با زندگی دیگران مقایسه نکنید و در معرض قضاوت شخصی قرار ندهید، زیرا که ما از درون و بطن زندگی کسانی که با زندگی خود مقایسه می‌کنیم اطلاعی نداریم و برحسب ظاهر و کمبود اعتماد به‌ نفس داریم قضاوت و مقایسه اشتباه می‌کنیم.

هدف

فرد و زندگی بی‌هدف، حیران و سرگردان و شکست‌خورده و ناراضی است، هدف داشته باشید و در راستای تحققش گام بردارید که موجب اعتماد به‌ نفس و موفقیت می‌شود.

ظاهر مناسب

داشتن ظاهری شیک و تمیز و خوش‌تیپ بودن هم جذابیت و گیرایی و هم اعتماد به‌ نفس به وجود می‌آورد و موجب ایجاد حس خوب در درون ما نیز می‌شود.

تعهد و مسئولیت‌پذیری

وجود حس تعهد و مسئولیت‌پذیری در فرد در ایجاد حفظ و تقویت اعتماد به‌ نفس مؤثر است. سعی کنید کاری را بپذیرید و آن را به نحو احسن و شایسته انجام دهید و این اطمینان خاطر را ایجاد کنید که مسئولیت کار را تا انتها بر عهده دارید.

نه گفتن

اینکه بتوانید در زندگی در مواقع لازم کلمه نه را بر زبان جاری کنید و از گفتن نه نهراسید، نشان از اعتماد به‌ نفس شما دارد، در غیر این صورت باید بتوانید به خود در نه گفتن کمک کنید.

اجتماعی بودن

اهل معاشرت و اجتماعی بودن یکی از کارهای لازم برای ایجاد اعتماد به‌ نفس و آشنا شدن با افراد جدید منجر به احساس مثبت و ارزش در شما خواهد شد.

کمک کردن

کمک و مدد رساندن به افراد و باعث کار خیر شدن منجر به بروز اعتماد به‌ نفس در فرد می‌شود.

تغییر در الگو

بررسی و ارزیابی سبک زندگی و الگوها و در صورت لزوم ایجاد تغییر در این دو.

درباره تیم محتوای آکادمی فرانگر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *