خانه / مهارت‎های تکمیلی / تصمیم گیری / تصمیم‌گیری بر اساس نقش افراد و مدل هشت‌بخشی تصمیم‌گیری

تصمیم‌گیری بر اساس نقش افراد و مدل هشت‌بخشی تصمیم‌گیری

تصمیم‌گیری

حال می‌خواهیم انواع تصمیم‌گیری بر اساس نقش افراد تصمیم‌گیرنده را بررسی کنیم.

از این بعد تصمیم‌ها به چهار گروه تقسیم می‌شوند:

  • تصمیم‌های فردی
  • تصمیم‌های مدیریتی
  • تصمیم‌های مذاکره‌ای
  • تصمیم‌های اجتماعی

تصمیم‌های فردی

زمانی اتفاق می‌افتند که شما به‌تنهایی یک تصمیم را اتخاذ می‌کنید و تأثیر آن بیش از هر کس دیگری متوجه خودتان خواهد شد.

مثل: ازدواج، تصمیم به تحصیل، انتخاب شغل و …

تصمیم‌های مدیریتی

عموماً پیچیده‌تر هستند و یک مدیر زمانی که یک تصمیم را بگیرد در قبال آن تعهد دارد و باید بتواند دیگر افراد مرتبط را در مورد آن تصمیم متقاعد کند. به همین دلیل مدیران اغلب سعی می‌کنند منطقی تصمیم بگیرند و از روش‌های اثبات‌شده و مدل‌های موجود کمک بگیرند.

تصمیم‌های مذاکره‌ای

تصمیم‌گیری در مذاکره مسئله حساسی است و اینجا با تعداد زیادی تصمیم سروکار داریم که به‌صورت زنجیره‌ای متصل هستند و تصمیم هر یک از طرفین مذاکره روی تصمیم طرف دیگر بسیار مؤثر خواهد بود. بنابراین اینجا هر یک از طرفین باید هنگام تصمیم‌گیری علاوه بر سنجیدن تصمیم خود و اثرات آن، تصمیم آتی طرف مقابل را نیز در نظر بگیرد.

تصمیم‌های اجتماعی

نیز تصمیمات بسیار حساسی هستند چراکه نتایج آن‌ها گروه عظیمی از افراد جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در برخی موارد ممکن است هیچ‌یک از تصمیمات موجود مطلوب شما نباشد و شما ناچار به اتخاذ یک تصمیم باشید. در این موارد همین‌که از بین تصمیمات ممکن بهترین گزینه را انتخاب کنید، موفق بوده‌اید.

به یاد داشته باشید عوامل طبیعی و غیرطبیعی زیادی می‌توانند نتایج تصمیمات ما را تحت تأثیر قرار بدهند و در اکثر موارد نمی‌توانیم مانع این عوامل بشویم. تنها کاری که می‌شود انجام داد این است که تأثیر منفی این عوامل را تا حد ممکن کاهش بدهیم.

جهت افزایش مهارت خود در تصمیم‌گیری و انتخاب‌های بهتر می‌توانید از مدل هشت‌بخشی استفاده کنید. آقایان هوارد رایفا، جان هاموند و رالف کینی اساتید دانشگاه هاروارد این مدل را در کتاب خود با عنوان انتخاب‌های هوشمندانه ارائه کردند.

هشت مؤلفه مدل انتخاب هوشمندانه عبارت‌اند از:

Problem

Objectives

Alternatives

Consequences

Tradeoffs

Uncertainty

Risk tolerance

Linked Decisions

  • مشکل: مسئله را درست تشخیص دهیم.

قدم اول برای گرفتن یک تصمیم درست، تشخیص مسئله هست که اگر بتوانیم مشکل را به‌درستی تشخیص بدهیم، با احتمال بیشتری می‌توانیم تصمیم درستی نیز بگیریم.

  • خروجی‌ها: باید بدانیم انتظار ما از نتایج و خروجی این تصمیم چیست.
  • گزینه‌ها: بعد از تشخیص درست مسئله و در نظر گرفتن خروجی مورد انتظار باید بررسی کنیم که چه راه‌حل‌هایی را می‌توانیم انتخاب کنیم.

طبیعتاً اینجا تصمیم‌گیری در صورتی معنا پیدا می‌کند که با بیشتر از یک گزینه مواجه باشیم.

  • نتایج و عواقب: بعد از بررسی هر گزینه باید نتایج و عواقب آن‌ها را نیز در نظر بگیریم.
  • مبادله‌ها: همواره باید در نظر داشته باشید که برای به دست آوردن هر چیزی چه چیزهای دیگری را از دست خواهید داد.
  • عدم قطعیت: همواره در نظر داشته باشید که تمام عوامل تحت کنترل ما نیستند و خیلی از مسائل وجود دارند که ما از آن‌ها و تأثیراتشان بی‌خبریم.
  • تغییرات میزان ریسک: طبیعتاً افراد باهم متفاوت هستند و سطح ریسکی که هر یک از افراد می‌توانند تحمل کنند هم متفاوت است.
  • تصمیم‌های مرتبط: وقتی شما یک تصمیمی را اتخاذ می‌کنید. این موضوع باعث می‌شود برخی از موقعیت‌ها و تصمیمات آینده را از دست بدهید و یا به‌صورت زنجیره‌ای مجبور شوید در ادامه یک سری تصمیم مشخص دیگر را هم اتخاذ کنید.

توجه به این موارد می‌تواند تا حدودی ریسک انتخاب تصمیم نادرست را برای شما کاهش دهد.

درباره مهدی حبیب زاده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *