خانه / کارگاه‎ها / آموزش طراحی بر مبنای تجربه کاربری / معرفی ۴ راه‎کار برای تشخیص مشکلات کاربردپذیری

معرفی ۴ راه‎کار برای تشخیص مشکلات کاربردپذیری

تجربه کاربری

همان‎طور که در مقاله‎ای تحت عنوان تست کاربردپذیری گفته شد، تست­‌های کاربردپذیری شما را در شناسایی مواردی که کاربران با محصول موردنظر مشکل دارند، یاری کرده و شما‌ را کمک می‌کند تا بتوانید پیشنهاداتی برای ارتقای محصول ارائه دهید. هدف از انجام این تست­‎ها، درک بهتر چگونگی تعامل کاربر با محصول و ارتقای محصول بر اساس نتایج می­‌باشد. در آن مقاله استفاده از ابزارهای آنالیتیک و مانیتورینگ به‎عنوان اولین راهکار تست کاربردپذیری معرفی شد و سپس در مقالات دیگری تحت عناوین آشنایی با ابزار Hotjar ، آشنایی با ابزار mouseflow  و گوگل آنالیتیکس چیست؟ این ۳ ابزار  معرفی و تشریح شدند. در کنار استفاده از ابزارهای آنالیتیک و مانیتورینگ، روش‎های دیگری برای تست کاربردپذیری وجود دارد که قصد ما در این مقاله توضیح آن‎ها است.

۱٫A/B Testing

روش دیگری برای تست مشکلات کاربردپذیری به نام تست A/B نیز وجود دارد که به Split Testing هم معروف است. این تست در بسیاری از موارد برای مقایسه دو طرح به‌صورت هم‌زمان و اندازه‌گیری و مانیتور رفتار کاربر نسبت به هر یک از آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. به‎عبارتی، این تست برای مقایسه­‌ی دو نسخه‌ی متفاوت از سایت یا یک فرآیند یا عملکرد که به دو صورت متفاوت طراحی شده­‌اند، استفاده می‌شود تا ببینیم کاربران نسبت به کدام یک، بازخورد بهتری نشان می‌دهند.

ابزارها و پلتفرم‌های زیادی برای انجام این تست‌ها وجود دارد که یکی از معروف‌ترین آن‌ها Optimizely  است. در بسیاری از موارد وقتی‌که محصول به میزان کافی بالغ شده و رشد کرده باشد، شرکت‌ها تصمیم می‌گیرند که پلتفرم اختصاصی خود را برای پاسخگویی به این نیاز توسعه دهند. این در حالی است که باوجود پلتفرم‌های آماده‌ای همچون Optimizely ،Vwo ،AB Tasty و Google Analytics Experiments، نیاز چندانی به‌صرف چنین وقت و انرژی اضافی وجود ندارد.

نتیجه‌ی تست‌های A/B درواقع پاسخی به این مسئله است که اگر شما کار متفاوتی را در طراحی خود انجام دهید، چه تفاوتی در رفتار کاربر روی خواهد داد.

برای مثال، در تصویر زیر، به دو دسته­‌ی مختلف از کاربران آزمایشی، دو قالب مختلف از سایت نمایش داده شده است و نتیجه­‌ی آن به‌صورت conversion rate  برای هرکدام اندازه‌گیری شده است.

تجربه کاربری

۲٫تست کاربردپذیری با استفاده از نمایندگانی از کاربران

تست کاربردپذیری به‌عنوان روشی دیگر، راهی برای سنجش سادگی استفاده از محصول (وب‌سایت یا اپلیکیشن شما) برای نمایندگانی از مجموع کاربران است. در یک تست کاربردپذیری از کاربر خواسته می‌شود تا سناریوهایی را تکمیل کند و هنگام استفاده از محصول، موقعیت‌هایی که کاربر گیج می‌شود، به مشکل برمی‌خورد یا نمی‌تواند ادامه دهد، مانیتور می‌شود. حال اگر این مشکلات برای دیگر کاربران نیز تکرار شود، این موارد به‌عنوان مشکلات کاربردپذیری گزارش شده و برای رفع آن‌ها، اقدام‌های لازم صورت می‌گیرد.

آنچه یک تست کاربردپذیری را نسبت به دو روش قبلی برتری می‌بخشد، آن است که در این روش چرایی‌ها نیز از کاربر پرسیده می‌شود و بر همین اساس، تست کاربردپذیری بینش عمیق‌تری در مورد مشکلات ارائه می‌کند.

برای این تست، کاربردپذیری وظیفه یا تسکی را به کاربر می‌دهیم و از او می‌خواهیم که این تسک را انجام دهد. این کار را به چند طریق می‌توانیم انجام دهیم. یکی اینکه کاربر را تنها بگذاریم و از مانیتور او فیلم بگیریم و بعدازاینکه کار کاربر تمام شد، آن را مشاهده کنیم و ببینیم که کاربر چگونه تسک را انجام داده است. راه دیگر این است که فردی کنار کاربر بایستد و بدون اینکه صحبت کند مشاهده کند که کاربر چکار می‌کند و آن‌ها را یادداشت کند. راه سوم این است که فرد در کنار کاربر بایستد و علاوه بر اینکه مشاهده می‌کند و یادداشت برداری می‌کند در بعضی از مواقع از کاربر سوال بپرسد مثلا از کاربر بپرسد که این کار را برای چه انجام داده است یا …

اولین سوالی که شاید پیش از انجام تست کاربردپذیری به ذهن‌تان برسد، این است که چه زمان و چه موقع باید برای محصول تست کاربردپذیری انجام دهید. در پاسخ باید گفت که در هر زمان طی چرخه توسعه محصول، تست کاربردپذیری می‌تواند بینش و اطلاعات مفیدی را در دسترس‌تان قرار دهد.

برای نمونه، زمانی که می‌خواهید به بازطراحی (Redesign) بپردازید، می‌توانید روی طرح قدیمی‌تان این تست را انجام دهید تا درک بهتری از بزرگ‌ترین مشکلات و نقاط ضعف طرح به دست آورید. همین‌طور هنگامی‌که طرح جدید را آماده کرده‌اید و قبل از ارائه آن برای عموم، می‌خواهید مطمئن شوید مشکلات کاربردپذیری گریبان گیرتان نباشد، این تست پاسخ بسیار خوبی برای تردیدهای شما خواهد داشت. در زمانی که در مراحل اولیه توسعه محصول هستید و حتی طراحی خاصی برای محصول انجام نداده‌اید، با انجام تست روی وب‌سایت‌های رقبا یا وب‌سایت‌های مشابه می‌توانید درکی درست، از نیازهای کاربر و آنچه باید به آن بپردازید به دست آورید. علاوه بر این، تست کاربردپذیری، روی اسکچ یا پروتوتایپ‌های اولیه طراحی محصولتان نیز قابل اجراست؛ چه بسا درک مشکل کاربر در این مراحل و حل آن، بسیار ساده‌­تر و کم‌هزینه‌تر از تغییر آن، پس از توسعه و کد زدن کامل محصول است.

انتخاب نماینده کاربران

اما این موضوع که چه کسانی باید به‌عنوان کاربر برای انجام تست کاربردپذیری دعوت شوند سوالی است که در بسیاری مواقع با پاسخ و عملکرد اشتباه از سوی توسعه‌دهندگان محصول همراه می‌شود. هنگامی‌که صحبت از تست کاربردپذیری در میان باشد، بسیاری مدعی هستند که دیگر افراد تیم از طرح استفاده کرده و موفق بوده‌اند.

آنچه که باید به یاد داشته باشید این است که اغلب، خود شما کاربر نهایی محصولی که ساخته یا طراحی می‌کنید نیستید. علاوه بر این، استفاده از اعضای تیم یا حتی منشی شرکت به‌عنوان نماینده‌ای از کاربران نیز از آنجا که احساس تعلق و رودربایستی در آن‌ها وجود دارد رویکرد صحیحی نیست. همه شما که در توسعه محصول دخیل هستید به‌قدری با محصول درگیر خواهید بود که شاید مشهودترین مشکلات کاربردپذیری طراحی محصول‌تان را نیز متوجه نشوید.

بنابراین، تلاش کنید برای انجام تست کاربردپذیری به‌صورت رسمی، نمایندگانی از طیف‌های مختلف کاربران فعلی یا حتی کاربران بالقوه که کاملا با شما و تیم‌تان ناآشنا هستند را دعوت کرده و مورد پرسش قرار دهید. از کاربران حرفه‌ای گرفته تا کاربران غیرحرفه‌ای، هرکدام می‌توانند بینش متفاوتی به شما ارائه دهند.

نکته‌ی دیگری که باید در مورد افرادی که برای انجام تست کاربردپذیری دعوت می‌شوند در نظر داشت، تعداد آن‌هاست. طبق تحقیقی که جیکوب نیلسن، پایه‌گذار تست کاربردپذیری انجام داده است، میان فراوانی تعداد کاربران حاضر در یک تست کاربردپذیری و میزان مشکلات کاربردپذیری استخراج شده رابطه مستقیم وجود دارد. انجام تست با  ۵ کاربر می‌تواند نزدیک به ۸۵% از مشکلات کاربردپذیری را استخراج کند؛ درحالی‌که حضور ۱۰ کاربر می‌تواند تا ۹۳% مشکلات را استخراج کند. به همین دلیل، حضور ۵ تا ۷ کاربر در تست کاربردپذیری، بینش بسیار خوبی فراهم کرده و مقادیر زیادی از مشکلات را نمایان می‌کند.

۳٫بررسی کارشناس( Expert Review)

روش چهارم روش بررسی کارشناس می­‎باشد که در آن از افراد باتجربه، خواسته می‌شود که کاربردپذیری محصول را بررسی کنند.

۴٫تست اولین کلیک

این روش تست اولین کلیک می­‎باشد. به‎این صورت که بررسی می‌کنیم که کاربر اولین کلیک را کجا انجام داده است. باید بدانیم که اولین کلیک بسیار مهم می‌­باشد.

فرض کنیم که فردی در یک فروشگاه آنلاین محصولی را جست‌وجو می‌کند و زمانی که صفحه جدیدی لود می‌شود ما بررسی می‌کنیم که او اولین بار روی چه چیزی کلیک کرده است. اگر کاربر روی چیزی که باید کلیک کند، کلیک نکند این بدین معنا است که ما کاربر را از هدفش دور کردیم و او را گیج کرده­‌ایم یا چیزی وجود داشته که باعث گمراهی کاربر شده است پس این یعنی ما کاربردپذیری را از کاربر گرفته­‌ایم و کاربر نتوانسته است به‌راحتی با وب‌سایت ما کار کند. این تست، می‌تواند به ما کمک کند که کاربردپذیری خود را افزایش دهیم.

مثلا می‌توانیم یک task را به کاربر بدهیم و از او بخواهیم که آن را انجام دهد و بعد ببینیم که اولین کلیک کاربر چیست.

 

نویسنده: باران محمود آبادی

درباره تیم محتوای آکادمی فرانگر

بیشتر بخوانید

تجربه کاربری

بررسی وب‌سایت‌های گردشگری (قسمت پنجم)

Cheapflights.com Cheapflights یک وب‌سایت جست‌وجوی جهانی است که می‌توان از آن برای خرید بلیط هواپیما، …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *