تست کاربردپذیری

در مقاله‎ی قبلی با کاربردپذیری و اهمیت آن آشنا شدید. حال نوبت آن است که کاربردپذیری محصول (سایت) خود را تست کنید. تست­‌های کاربردپذیری شما را در شناسایی مواردی که کاربران با محصول موردنظر مشکل دارند، یاری کرده و شما‌ را کمک می‌کند تا بتوانید پیشنهاداتی برای ارتقای محصول ارائه دهید. هدف از انجام این تست­‎ها، درک بهتر چگونگی تعامل کاربر با محصول و ارتقای محصول بر اساس نتایج می­‌باشد.

تست کاربردپذیری

 

در یک تست کاربردپذیری، کاربران حقیقی سعی در اجرای اهداف و دستورهایی با محصول تحت شرایط کنترل­‌ شده دارند. محققان، ذی­نفعان و اعضای تیم توسعه به مشاهده و جمع آوری داده و یادداشت‌برداری حین تست می‌­پردازند. تست­‎های کاربردپذیری به‌واسطه‌­ی انجام دستورهای حقیقی توسط کاربرهای حقیقی، امکان جمع­‎آوری داده­‌هایی مرتبط با عملکرد، مانند زمان اجرای یک دستور، نرخ خطا و موفقیت یک دستور را فراهم می‌کنند. این تست ابزاری برای مشاهده کاربر و موفقیت آن‌ها در استفاده از محصول می‌­باشد که جایگزینی برای آن وجود ندارد. این تست طراحان و برنامه نویسان را یاری می‌کند تا درک مناسبی از کاربران به دست آورده و همچنین آن‌ها را کمک می‌کند تا طراحی­‎هایی جایگزین در جهت پشتیبانی بهتر از محصول بیابند.

راهکارهای مختلفی برای تست کاربردپذیری وجود دارد. در ابتدا بار دیگر تعریف کاربردپذیری را مرور کنیم. کاربردپذیری یک مفهوم کیفی است و به این مسئله اشاره دارد که کارکرد با یک سیستم یا محصول تا چه میزان برای کاربر ساده است، کاربر در برخورد با سیستم چقدر راحت، سریع و موثر می‌تواند هدف خود را دنبال کرده و کار خود را با رضایت و به‌سادگی به پایان برساند، همچنین امکانات سایت تا چه میزان نیازهای کاربر را پوشش داده است. بنابراین این مفهوم، تاثیر مهمی بر کیفیت محصول شما خواهد داشت و درصورتی‌که مشکلات کاربردپذیری شناسایی و رفع نشوند، منجر به ایجاد تجربه‌ای ناخوشایند برای کاربر حین استفاده از محصول خواهد شد.

راهکار اول: استفاده از ابزارهای آنالیتیک و مانیتورینگ

روش‌های مختلفی برای تشخیص مشکلات کاربردپذیری و درک بهتر رفتار کاربر هنگام کار با یک محصول وجود دارد. یکی از اولین راه‌ها، استفاده از ابزارهای آنالیتیک و مانیتورینگ است. برای این منظور ابزارهای آنلاین بسیاری از قبیل گوگل آنالیتیکس (که از معروف‌ترین آن‌هاست) و ابزارهای دیگری همچون Clicky , Kiss metrics , Piwik , Mixpanel , Woopra  و… وجود دارد که هرکدام مزیت‌ها و معایب خاص خود رادارند.

با استفاده از این ابزارها می‌توان اطلاعات مفیدی را از کاربران کسب کرد و در زمینه­‌های مختلف از آن‌ها استفاده کرد.

  •  گوگل آنالیتیکس

برای شروع، شاید بتوان از ابزار آنالیتیکس گوگل استفاده کرد که کاملا رایگان است. این ابزار با داشتن راهنماهای کافی و مطالعه‌ی آن‌ها، به‌راحتی قابل استفاده خواهد بود.

اما باید توجه داشت که داده‌های آنالیتیکس معمولا کمّی هستند و باید به مقدار کافی ترافیک روی سایت شما وجود داشته باشد تا بتوانید اطلاعات قابل استنادی از آن استخراج کنید. همچنین باید در نظر داشت که این داده‌ها، تنها نمایانگر فعالیت و رفتار کاربر در سایت شما هستند و تحلیل مفاهیم مربوط به این مسئله بر عهده‌ی شماست.

گوگل آنالیتیکس

سایر ابزارهایی که نام بردیم هم کاربردها و ویژگی‌هایی شبیه به گوگل آنالیتیکس دارند که در زیر خلاصه­‎ای کوتاه از ابزارهای نام برده آورده شده است.

  •  Clicky

مهم­ترین شاخصه clicky، راحتی استفاده از آن می­‎باشد. همچنین برای سیستم عامل­‎های مختلف نیز دارای اپلیکیشن می‎باشد که این کار دسترسی به گزارش­‎های آن را آسان­‎تر کرده است.

  •  Kiss metrics

برای این پلتفرم باید ماهیانه هزینه‎­ای را پرداخت کرد.

  •  Piwik

مهم‌ترین تفاوت Piwik با گوگل آنالتیکس در این است که به کاربرانش اجازه می‌دهد در صورت تمایل داده‌هایشان را در سرورهای خودشان نگه­داری کنند.

  •  Mixpanel

Mixpanel از شما می‌خواهد سؤالات متنوعی را که می‌خواهید با استفاده از داده‌هایتان به آن‌ها پاسخ دهید طرح کنید و سپس آن داده‌های به‌خصوص را دنبال کنید. بعضی از امکانات این پلتفرم به‌صورت رایگان قابل  استفاده است و برای استفاده از کل امکانات آن باید از نسخه پولی آن استفاده کنید.

  •  Woopra

با استفاده از  Woopra می‌توانید داده‌ها را در وب‌سایت، ایمیل، اپلیکشن و سایر رسانه‌هایتان دنبال کنید. این پلتفرم مانند سایرین به شما  تحلیل‌های هم‌زمان ارائه می‌کند. نقطه تمایز این پلتفرم ایجاد نمایه برای هر یک از مشتریان شماست. شما می‌توانید به‌جای بررسی داده‌های ناشناس، فعالیت‌های هر مشتری به‌خصوص را دنبال کنید.  بر اساس تعداد آیتم‌هایی که بنا دارید استفاده کنید، می‌توانید از نسخه رایگان یا پولی این پلتفرم استفاده کنید.

  •  ابزارهای مانیتورینگ

ابزارهایی برای مانیتورینگ یا نظارت بر سایت وجود دارند که با استفاده از آن‌ها می‌توانیم مدیریت بحران روی سایت را داشته باشیم و اطمینان یابیم که سایت ما بدون هیچ مشکلی و در ۲۴ ساعت شبانه‌روز به‌درستی کار می‌کند. به‌عنوان مثال می‌توان updown که پولی است و pingometer که قسمتی از آن رایگان می­‎باشد و statueok که رایگان و منبع باز است و monitority که رایگان است را نام برد.

همان‌طور که در کاربردپذیری گفتیم باید بتوانیم کاربر را به‌راحتی به هدفش برسانیم اما اگر وب‌سایت ما Down شود یعنی کاربردپذیری خوبی نداریم. پس درنهایت تجربه کاربری خوبی نخواهیم داشت و طبیعتا این اتفاق اثرات دیگری را هم روی وب‌سایت ما خواهد داشت. مثلا اگر سایت فروش باشیم این اتفاق باعث کاهش فروش ما می‌شود، اما ما در اینجا در مورد تجربه کاربری صحبت می‌کنیم.

از ابزارهای دیگری که با آن‌ها می‌توان رفتار کاربران را بررسی کرد و اطلاعاتی را به دست آورد که بتوان با آن‌ها کاربردپذیری را بهبود داد می‌توان به hotjar و crazyegg و … اشاره کرد.

در دو مقاله‎ی بعدی با عناوین آشنایی با ابزار hotjar و آشنایی با ابزار mouseflow ، به‌طور کامل این ابزار را معرفی می‌کنیم.

کاربران محترم برای آشنایی با دیگر راه‎کارهای تست کاربرد پذیری (راه‎کارهای دوم تا پنجم) به مقاله‎ی دیگری در وب‎سایت آکادمی فرانگر تحت عنوان معرفی ۴ راه‎کار برای تشخیص مشکلات کاربردپذیری رجوع نمایند.

 

 

نویسنده: باران محمود آبادی

درباره مهدی حبیب زاده

بیشتر بخوانید

تجربه کاربری

بررسی وب‌سایت‌های گردشگری (قسمت پنجم)

Cheapflights.com Cheapflights یک وب‌سایت جست‌وجوی جهانی است که می‌توان از آن برای خرید بلیط هواپیما، …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *